Knikpuntenanalyse

De knikpuntenanalyse is een methode die inzichtelijk maakt hoeveel verandering een systeem, zoals een riolering, aan kan onder klimaatverandering. Zo helpt het bij het afwegen van te nemen adaptatiemaatregelen.

Wat kan het?

Met een knikpuntenanalyse kun je vaststellen wanneer de grenzen van een systeem zijn bereikt en wanneer toekomstige veranderingen dus kritiek worden. De analyse laat ook zien of te nemen maatregelen afdoende zijn. De knikpuntenanalyse maakt duidelijk wat de zwakke punten zijn van huidig beleid en beheer bij een extremer klimaat. Met een knikpuntenbenadering kun je bijvoorbeeld de robuustheid van het bestaande rioleringsysteem in combinatie met het oppervlaktewater (en het beheer van beide) in de wijk analyseren en laten zien hoeveel klimaatverandering dit systeem kan hebben. Verschillende klimaatscenario's maken inzichtelijk wanneer het knikpunt volgens een bepaald scenario bereikt is.

Bij de riolering is het knikpunt het moment waarop de riolering niet meer in staat is om een bepaalde regenbui te verwerken en er dus wateroverlast of schade ontstaat. Dit maakt het mogelijk om af te wegen of er moet worden ingegrepen en zo ja, welke maatregelen en investeringen mogelijk zijn. Door deze maatregelen ‘in het model’ te zetten kan wederom met de knikpuntenbenadering worden geanalyseerd hoeveel klimaatbestendiger deze maatregelen het watersysteem maken. Het interessante van de knikpuntenanalyse is dat het niet zozeer uitgaat van (onzekere) klimaatverandering, maar vooral van het bestaande systeem en de robuustheid daarvan. Dit maakt het tot een methode die past bij ritme van vernieuwingen in stad.

Welke informatie kan ik vinden in de knikpuntenanalyse?

Het instrument is beschreven in een handreiking. Hierin wordt in enkele stappen uitgelegd hoe je een knikpuntenanalyse uitvoert van het definiëren van de beleidsthema’s, via het kiezen van de juiste criteria en indicatoren tot en met het bepalen van de knikpunten. Ook laat de handreiking voorbeelden zien van toepassing en het geeft een doorkijk hoe een knikpuntenanalyse van maatregelen gebruikt kan worden om adaptatiepaden op te bouwen.

Voorbeeld: Klimaatadaptatie bij herstructurering – Knikpuntenanalyse in Wielwijk (pdf, 729 kB)

Download de handreiking knikpuntenanalyse (pdf, 575 kB)