Klimaatverandering

Het klimaat verandert en dat merken we langzaam maar zeker. Er is de afgelopen jaren veel onderzoek geweest naar klimaatverandering. Het klimaat warmt op en veel van de sinds de jaren vijftig waargenomen veranderingen in het klimaatsysteem zijn de afgelopen honderden tot duizenden jaren niet eerder voorgekomen. De concentratie  van broeikasgassen is toegenomen, de atmosfeer en de oceaan zijn opgewarmd, de hoeveelheid sneeuw en ijs is afgenomen en de zeespiegel is gestegen. In het filmpje hieronder legt de verandering van het klimaat kort uit:

IPCC

In 2013 en 2014 heeft het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) vier rapporten gepubliceerd over klimaatverandering. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het  Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) hebben de bijna vijfduizend pagina’s tellende rapporten van het vijfde IPCC Assessment Report teruggebracht naar een samenvattend, Nederlandstalig rapport van 134 pagina’s (pdf, 7.4 MB). Dit rapport biedt niet alleen een handzaam overzicht van de stand van zaken van de klimaatwetenschap, maar geeft daarnaast ook inzicht in de gevolgen voor Nederland. De Nederlandse samenvatting van het PBL en het KNMI is bedoeld om politici en beleidsmakers te helpen om de feiten en wetenschappelijke onderzoeksresultaten paraat te hebben.

KNMI'14-scenario's

Onderdeel van bovenstaand rapport zijn de KNMI'14-scenario's. Deze scenario’s beschrijven samen de hoekpunten waarbinnen de klimaatverandering in Nederland zich, volgens de nieuwste inzichten, waarschijnlijk zal voltrekken. Ze geven de verandering rond 2050 en 2085 weer ten opzichte van het klimaat in de periode 1981-2010. De vier KNMI'14-scenario's verschillen in de mate waarin de wereldwijde temperatuur stijgt ('Gematigd' en 'Warm') en de mogelijke verandering van het luchtstromingspatroon ('Lage waarde' en 'Hoge waarde'). De KNMI'14-klimaatscenario's laten een beeld zien van hogere temperaturen, een sneller stijgende zeespiegel, nattere winters, hevigere buien en kans op drogere zomers.

Climate Proof Cities

In Nederland woont 40% van de bevolking in de 36 grootste steden en dit aandeel is groeiende. Deze steden zijn goed voor driekwart van het bruto nationaal product (G32, 2011). Extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven en extreme regenval, bedreigen dan ook een groot aantal mensen, vitale infrastructuren en waardeketens. De combinatie van verstedelijking en klimaatverandering vraagt om een proactieve houding van steden in het vergroten van hun veerkracht om een goede kwaliteit van leven voor de burgers te garanderen en hun concurrentiepositie te behouden. Om bestaande structuren verstandig aan te passen aan een veranderend klimaat zijn met kennis onderbouwde beslissingen nodig en een integrale aanpak. Het onderzoeksprogramma Climate Proof Cities (CPC) heeft zich van 2010 tot 2014 ingezet om deze kennis te genereren voor klimaatbestendig stedelijk beleid. De resultaten en bevindingen zijn beschreven in hun Climate Proof Cities (pdf, 7.2 MB).

Klimaatadaptatie in de praktijk

In het onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat deden verschillende partijen (zoals universiteiten, adviesbureaus, provincies, waterschappen, gemeenten en bedrijven) onderzoek voor de ontwikkeling van kennis en diensten om Nederland klimaatbestendiger te maken. De resultaten zijn gebundeld in negen handzame boekjes:

  1. Waterveiligheid: Klimaat en Overstroming
  2. Zoetwatervoorziening en Waterkwaliteit: Klimaat en Zoet water
  3. Rurale gebieden: Klimaat en Natuur en Landbouw
  4. Klimaatbestendige stad: Klimaat en de Stad
  5. Infrastructuur en netwerken: Kimaat en vitale Infrastructuur
  6. Klimaatprojecties: Toekomstig klimaat
  7. Governance: Klimaat en Bestuur
  8. Beleidsondersteunende instrumenten: Instrumenten voor Klimaatbeleid
  9. Innovatie in Klimaatadaptatie: overkoepelend boek

Recente inzichten uit de wetenschap

Klimaatverandering heeft gevolgen voor veel aspecten van ons dagelijks leven. Voorbeelden zijn onze bescherming tegen overstromen, wateroverlast bij zware buien, een grotere kans op bosbranden in droge zomers en de gevolgen van hitte in de steden voor kwetsbare bevolkingsgroepen. Er wordt veel wetenschappelijk onderzoek verricht naar hoe kwetsbaar we zijn voor deze gevolgen, nu en in de toekomst, en hoe we ons hieraan kunnen aanpassen. De ClimateChangePost volgt een groot aantal wetenschappelijke tijdschriften en vat de resultaten van dit onderzoek samen in goed toegankelijke teksten. De ClimateChangePost doet dit voor heel Europa, met een aparte pagina voor ieder land (Bijvoorbeeld Nederland).


Overstroming

Hitte blok

Wateroverlast blok

Droogte