Wetten, regels en andere instrumenten

Via wet- en regelgeving geeft de Rijksoverheid de kaders aan voor een klimaatbestendige inrichting. Gemeenten en andere overheden kunnen binnen die kaders zelf ook veel regelen en vastleggen over klimaatbestendig bouwen en inrichten, maar dat gebeurt nog te weinig. Eén van de oorzaken daarvan is dat veel gemeenten niet weten hoe ze dat kunnen doen. Hieronder staan drie hulpmiddelen die lokale en regionale overheden hierbij kunnen helpen.

Wat kan een gemeente met de huidige landelijke wetgeving?

Het eerste hulpmiddel is het rapport ‘Advies aanpak knelpunten klimaatadaptief bouwen’ (pdf, 2.1 MB). Dit rapport beschrijft de knelpunten die overheden nu ervaren om klimaatbestendig  te kunnen bouwen en ontwikkelen. Daarnaast geeft dit rapport een advies over mogelijke oplossingsrichtingen. De conclusie van het rapport is dat regionale en lokale overheden binnen het huidige wettelijke stelsel zelf veel kunnen vastleggen en “regelen” op het gebied van klimaatadaptief bouwen en inrichten. De huidige wetgeving vormt daar geen belemmering voor. Met name gemeenten kunnen veel regels over klimaatadaptatie vastleggen. Er bestaat een presentatie (pdf, 825 kB) over dit onderwerp en binnenkort komt er ook een handreiking en een webinar.

Hoe stel je als gemeente regels op voor waterberging?

Het tweede hulpmiddel is de publicatie ‘Modellen voor juridische instrumenten klimaatadaptatie’ (pdf, 1.5 MB). Hierin kun je als gemeente lezen hoe je waterberging door particulieren juridisch kunt voorschrijven. Er staat niet alleen in hoe je dat kunt doen in de huidige regelgeving, maar ook in de nieuwe Omgevingswet. Je hoeft trouwens niet op de nieuwe Omgevingswet te wachten. Ten eerste zijn de wijzigingen als gevolg van de Omgevingswet beperkt. En ten tweede: heb je regels vastgesteld voordat de nieuwe Omgevingswet ingaat? Dan gelden die regels in beginsel ook als de Omgevingswet ingaat.

Deze publicatie is formeel een concept-uitgave. Dat blijft het waarschijnlijk ook nog een tijd omdat het Ministerie van BZK werkt aan een geheel van juridische modellen voor alle klimaatopgaven: wateroverlast, droogte en hittestress.

Welke instrument past bij welke situatie?

Het derde hulpmiddel is het Raamwerk Ervaring met instrumenten voor het borgen van klimaatadaptatie op privaat terrein (pdf, 4.4 MB). Daarin kun je verschillende instrumenten voor borging van klimaatadaptatie op privaat terrein met elkaar vergelijken. Je kunt klimaatadaptatie borgen met wetten en regels, maar ook met instrumenten die bewoners stimuleren om duurzamer te leven. Voorbeelden daarvan zijn de Hemelwaterverordening en duurzame rioolheffing. Waternet en de gemeente Amsterdam hebben verschillende instrumenten geanalyseerd: welk instrument past bij welke situatie? De resultaten hebben ze samengevat in dit raamwerk, en een aantal van de instrumenten lichten ze toe in een factsheet (pdf, 2.4 MB).


Ambitie 6 reguleren en borgen zonder tekst laag