Regionale klimaat-adaptatiestrategieën

Provincies en regionale samenwerkingsverbanden zijn belangrijk bij klimaatadaptatie. Provincies hebben niet alleen een wettelijke rol, maar zijn ook aanjager en inspirator. Op deze pagina laten we een aantal voorbeelden zien van provincies die – met allerlei partners – aan de slag zijn gegaan met klimaatadaptatie. Daarnaast toont de pagina een aantal regionale en lokale strategieën.

Provincie Brabant

Om Brabant klimaatproof te maken heeft de provincie Noord-Brabant de Visie klimaatadaptatie opgesteld. Onderdeel daarvan is de invulling van de bestuursopdracht ‘Stoppen met de verdroging met een waterrobuuste inrichting van Brabant’. Provincie Noord-Brabant werkt in Brabant en Limburg samen met medeoverheden, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties aan het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Zuid-Nederland. Het eerste deel hiervan is de gezamenlijke Strategie Klimaatadaptatie Zuid-Nederland.

Provincie Gelderland

Het Gelders college van Gedeputeerde Staten herkent zich in de urgentie van de klimaatadaptatie-opgave. Zij zien het aanpassen aan klimaatverandering als een belangrijke maatschappelijke opgave. Gelderland gaat werken aan een uitvoeringsagenda om klimaatadaptatie in 2020 verankerd te hebben in eigen beleid, uitvoering en handelen. De doorontwikkeling van de omgevingsvisie, die in 2017 is gestart, biedt hiervoor de handvatten. Daarnaast wordt samen met Gelderse gemeenten en waterschappen gewerkt aan regionale klimaatadaptatiestrategieën (RASsen). De provinciale rol is hier verbinden, faciliteren en inspireren.

De Regionale Adaptatiestrategie Rijk van Maas en Waal
De gemeenten Nijmegen, Beuningen, Druten, Heumen, West Maas en Waal, Wijchen, Berg en Dal, Waterschap Rivierenland en Provincie Gelderland hebben, samen met regionale stakeholders een breedgedragen regionale adaptatiestrategie (RAS) opgesteld. De strategie moet er voor zorgen dat de regio zich de komende jaren klimaatbestendig ontwikkelt: bestand tegen de klimaateffecten te nat, te droog en te warm, alsmede overstromingsgevaar.

Provincie Noord-Holland

De provincie Noord-Holland wil in 2050 klaar zijn voor extremere weersomstandigheden en de stijgende zeespiegel. Met de notitie ‘Klimaatadaptatie Noord-Holland: Bouwstenen voor de provinciale aanpak’ geeft ze richting aan haar ambities om de provincie klimaatadaptief in te richten. Ze gaat daarbij uit van de volgende vier thema’s:

  • Robuuste vitale en kwetsbare functies
  • Adaptief landelijk gebied
  • Toekomstbestendige bebouwde omgeving
  • Waterveiligheid met ruimtelijke kwaliteit

Daarnaast wil de provincie klimaatadaptatie integraal aanpakken, zoals ook het beleid is volgens de provinciale omgevingsvisie. Klimaatadaptatie gebeurt dus zoveel mogelijk in samenhang met de andere opgaven in de fysieke leefomgeving. De provincie heeft de notitie geschreven in samenwerking met Rijkswaterstaat, gemeenten, waterschappen, werkregio’s en veiligheidsregio’s.

Provincie Overijssel

Overijssel heeft eind 2017 het Regionaal Adaptatieplan Overijssel (pdf, 4.5 MB) (RAP Overijssel) uitgebracht. Filosofie is – in navolging van de NAS – dat het RAP voor de onderwerpen die daar om vragen extra aandacht genereert, partijen aanzet een aanpak te ontwikkelen en waar nodig extra ondersteuning biedt. Het RAP is ontwikkeld in afstemming met gemeenten, waterschappen, GGD, terreinbeheerders, maatschappelijke partners en bedrijven als Vitens, Tennet en ontwikkelaars.

Klimaatadaptatiestrategie Zwolle
Om in 2050 een klimaatrobuuste, groene, leefbare stad te zijn, heeft Zwolle een eigen adaptatiestrategie ontwikkeld: de Zwolse Adaptatiestrategie. Met deze strategie en de oplossingsrichtingen die erin staan, wil Zwolle de bewoners en bedrijven perspectief bieden op een weerbaar en adaptief ingericht Zwolle.

Provincie Utrecht

In 2050 wil de provincie Utrecht klimaatbestendig en waterveilig zijn. Samen met de waterschappen, gemeenten en andere partners in de regio neemt de provincie maatregelen tegen wateroverlast, overstromingen, droogte en hitte. Met deze maatregelen wil ze van Utrecht tegelijk ook een veilige, vitale, gezonde en mooie provincie maken. In juni 2020 heeft de provincie Utrecht het programma klimaatadaptatie 2020-2023 ‘Op weg naar een klimaatbestendig Utrecht’ uitgebracht, waarin de ambities en de aanpak van de provincie en haar partners staan beschreven.

In het Programma Klimaatadaptatie 2020-2023 kun je lezen hoe de provincie slimmere manieren van wonen, werken en bouwen stimuleert. Dat doet de provincie in nauwe samenwerking met gemeenten, waterschappen en andere partijen. Waar dat mogelijk is, wil de provincie woningen, kantoren en infrastructuur anders aanleggen om wateroverlast en hittestress tegen te gaan. De provincie ziet in veel klimaatadaptieve maatregelen ook een kans om ze te combineren met natuurontwikkeling of nieuwe recreatieve voorzieningen. Naast zelf maatregelen te nemen, wil de provincie inwoners, organisaties en bedrijven bewust maken van hun bijdrage aan een klimaatbestendige woon- en werkomgeving. De provincie wil ook pilots organiseren waarin innovatieve methoden worden gebruikt om de regio klimaatbestendiger maken. Daarmee is en blijft de provincie ook een aantrekkelijke regio voor (kennis)bedrijven. Daarnaast werkt de provincie Utrecht in vier werkregio’s van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie mee aan de ontwikkeling van regionale adaptatiestrategieën.

Provincie Zuid-Holland

De Provincie Zuid-Holland gaat vanaf 2019 haar beleid en werkzaamheden klimaatadaptief inrichten om beter voorbereid te zijn op weersextremen en bodemdaling. Dat varieert van klimaatadaptief bouwen tot innovatieve infrastructuur en ruimte voor waterberging. Deze en andere mogelijke maatregelen staan in de adaptatiestrategie ‘Weerkrachtig Zuid-Holland’ die in december 2018 is gepubliceerd. Klimaatverandering heeft in toenemende mate impact op onze leefomgeving, de natuur, bebouwde omgeving, waterhuishouding, infrastructuur, economie en veiligheid.  Voor deze belangrijke Zuid-Hollandse thema’s heeft de provincie in kaart gebracht welke maatregelen ze, in nauwe samenwerking met partners in de regio, kan nemen om beter voorbereid te zijn op weersextremen, bodemdaling en zeespiegelstijging. Deze maatregelen worden verankerd in onder meer het omgevingsbeleid. Daarmee loopt Zuid-Holland vooruit op de afspraken in het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie, waarin alle overheden hebben afgesproken dat klimaatadaptatie in 2020 onderdeel is van hun beleid.

Klimaatadaptatiestrategie Voorne-Putten
Gemeenten Hellevoetsluis, Nissewaard, Westvoorne, Brielle, Waterschap Hollandse Delta hebben samen een klimaatadaptatiestrategie opgesteld. De strategie adresseert wateroverlast, hittestress, zoetwaterbeschikbaarheid, kwetsbaarheid bij overstroming, natuur en gezondheid. Gemeente Hellevoetsluis was de trekker van de strategie.

Klimaatadaptatiestrategie Papendrecht
De gemeente Papendrecht heeft een Strategie Klimaatadaptatie opgesteld. De strategie geeft de koers weer en nodigt Papendrechters uit om samen de gemeente klimaatbestendig te maken.

Klimaatadaptatiestrategie Rotterdam
Voor een laag gelegen regio in een delta is ruimtelijke adaptatie van essentieel belang om ook in de toekomst veilig en aantrekkelijk te blijven. De gemeente Rotterdam heeft in oktober 2013 reeds een adaptatiestrategie gelanceerd en is al enkele jaren een wereldwijde koploper op het gebied van klimaatadaptatie.

De Regionale Adaptatiestrategie Haaglanden
De ambitie van de regio Haaglanden is om in 2050 een klimaatbestendige internationale topregio te zijn. In september 2014 is de Regionale Adaptatiestrategie Haaglanden vastgesteld en voor implementatie aangeboden aan de uitvoerende overheden.

Klimaatadaptatiestrategie Delft
Om Delft klimaatbestendig in te richten, heeft de gemeente Delft een klimaatadaptatiestrategie opgesteld. Het is belangrijk dat ze daarbij samenwerkt met bedrijven en bewoners.