Plaatsgebonden overstromingskans

Welke gevolgbeperkende maatregelen in een gebied het meest bijdragen aan het beperken van de gevolgen, hangt onder meer af van de overstromingskans. In de Klimaateffectatlas en de Kaartverhalen vind je daarom de kans dat een overstroming zich voordoet, en vervolgens de verdeling van die overstromingskans over de verschillende diepte-intervallen. Met andere woorden: áls zich een overstroming voordoet, hoe groot is dan de kans dat een bepaalde waterdiepte-interval zich voordoet, bijvoorbeeld het interval van 20-50 cm. Inzicht in de kans op een bepaalde waterdiepte, geeft aanknopingspunten om een afweging te maken over de haalbaarheid en betaalbaarheid van maatregelen.

Wat zie ik op de kaart?

Plaatsgebonden overstromingskans

Legenda plaatsgebonden overstromingskans

De kaarten tonen de totale overstromingskans vanuit het oppervlaktewater per CBS buurt, in 2050. Deze overstromingen kunnen plaatsvinden vanuit het primaire en regionale systeem. Er zijn vier verschillende kaarten met overstromingsdieptes beschikbaar:

  • meer dan 0 cm diep (linksboven)
  • meer dan 20 cm diep (rechtsboven)
  • meer dan 50 cm diep (linksonder)
  • meer dan 200 cm diep (rechtsonder)

Selecteer je de plaatsgebonden overstromingskans voor de waterdiepte > 0 cm? Dan krijg je de totale kans van alle mogelijke overstromingen in die buurt. Selecteer je een andere diepte, bijvoorbeeld meer dan 50 cm? Dan krijg je de kans op alle overstromingen die leiden tot een overstroming van minimaal die diepte, in dit geval van minimaal 50 cm. Bij een grotere geselecteerde diepte zie je dus in de meeste gevallen een kleinere plaatsgebonden overstromingskans. Wateroverlast door regenval is hierin niet meegenomen. Let op: dit betekent dat de kans op ‘natte voeten’ voor plekken die gevoelig zijn voor kortdurende hevige regenval, groter is dan hier zichtbaar is. Een completer beeld ontstaat door ook te kijken naar de resultaten uit de stresstest voor wateroverlast.

Risicoscan

Afbeelding

In het Kaartverhaal plaatsgebonden overstromingskans kan je op een buurt te klikken. Vervolgens verschijnt rechts een cirkeldiagram met de relatieve kans dat een bepaalde waterdiepte zich voordoet. Daaronder staat de totale overstromingskans van deze buurt. Deze overstromingsklasse wordt ook weergegeven op de kaart.

Wat kan ik met deze informatie?

Met deze informatie kun je in beeld brengen hoe groot de kans is op een overstroming in een bepaald gebied. In combinatie met de informatie over de diepte van verschillende potentiële overstromingen is het mogelijk om een eerste inschatting te maken van maatregelen die passend kunnen zijn. Daarbij is het diepte-interval van de grootste taartpunt het meest interessant.

Volgt bijvoorbeeld uit het diagram dat er 75% kans is dat er een overstromingsdiepte tussen de 0 en de 20 cm zal optreden? Dan is het interessant om te onderzoeken of het water daadwerkelijk bij gebouwen naar binnenstroomt, én of in dat geval aanpassingen aan drempelhoogten wenselijk zijn. Ook bij lagere percentages kan dit nog steeds interessant zijn. Neem in het beschouwen van mogelijke maatregelen voor overstroming, ook de gevolgen van extreme regenval mee. In het Kaartverhaal Wateroverlast staan kaarten met overstromingsdiepten door extreme neerslag.

Wanneer echter uit het diagram volgt dat er 75% kans is dat er een overstromingsdiepte van meer dan 2 m optreedt, ligt gevolgbeperking door ruimtelijke inrichtingsmaatregelen veelal niet voor de hand. In dergelijke gebieden zal gevolgbeperking zich eerder op crisisbeheersing richten. Een landelijke inschatting van locaties waar het zinvol is om de gevolgen van een overstroming te beperken, is te vinden op de Kansenkaarten gevolgbeperking.

Aandachtspunten

De kansen in de kaart geven geen actueel beeld van de waterveiligheid, maar zijn gelijk aan de normen voor de waterkeringen. In de praktijk kunnen keringen veel sterker zijn (wanneer ze bijvoorbeeld net versterkt zijn), of juist zwakker (wanneer ze nog versterkt moeten worden). Omdat deze informatie wordt gebruikt voor investeringsbeslissingen in de toekomst is er gekozen voor het gebruik van de veiligheidsnormen voor deze kaart. De afspraak is dat er op termijn (uiterlijk 2050) overal aan de norm voldaan wordt, ook waar dat nu niet het geval is.

Omdat de kans op zeer diepe overstromingen over het algemeen bijzonder klein is, is de bijdrage van overstromingen met een waterdiepte groter dan 200 cm vaak nauwelijks meer zichtbaar in het taartdiagram. Bij deze overstromingsdiepte zijn aanpassingen in de gebouwde omgeving om schade te voorkomen lastig, en gaat de aandacht uit naar het voorkómen van dodelijke slachtoffers. Belangrijke informatie hiervoor is het aantal beschikbare droge plekken in een buurt, om te kunnen schuilen als een overstroming dreigt. De kaart in de Klimaateffectatlas toont een eerste beeld van deze droge plekken (nog niet beschikbaar in het kaartverhaal overstroming). Als er onvoldoende droge plekken aanwezig zijn, kan daarmee rekening worden gehouden bij de toekomstige ontwikkeling van (publieke) gebouwen.