Weerbaar Weert: cultuurhistorie als basis voor een klimaatadaptieve binnenstad


Welke kansen biedt de geschiedenis van een plek voor het vinden van klimaatadaptatie oplossingen? In de visie ‘Weerbaar Weert’ wordt op basis van de historie, een toekomstperspectief geschetst voor de binnenstad van Weert.

Het klimaat verandert. Het wordt warmer in onze steden. We krijgen te maken met hevige neerslag en wateroverlast. De gevolgen lopen uiteen van ondergelopen straten en kelders, hittestress, gezondheidsrisico’s tot hoogoplopende financiële schade. Hoe zorgen we ervoor dat de Nederlandse binnensteden in de toekomst prettige gebieden blijven om in te wonen, werken en te verblijven? De visie ‘Weerbaar Weert’ geeft een antwoord op deze uitdaging voor de Limburgse stad Weert. De visie is een toekomstperspectief op de Weerter binnenstad, met de focus op de kansen die de geschiedenis van de stad kan bieden bij het nadenken over oplossingen voor de klimaatverandering.

Weerbaar Weert

Stedenbouw voor extremen

De visie kwam tot stand in het kader van de open oproep ‘Stedenbouw voor Extremen’, uitgeschreven door het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als onderdeel van het programma Erfgoed en Ruimte. Met deze subsidie heeft de gemeente Weert een visie laten opstellen door Personal Architecture, NOHNIK architecture and landscapes en architectuurhistoricus Lara Voerman.

Weerbaar Weert

De visie is gebaseerd op drie essentiële periodes uit de geschiedenis van de stad waaruit lessen worden getrokken voor de toekomst: wilskracht, welzijn en welvaart. Vervolgens zijn de (ruimtelijke) kenmerken van deze historische periodes zijn naar de toekomst vertaald in concrete ingrepen en veranderingen in het stedelijk systeem, die hierdoor als vanzelfsprekend zijn ingebed in de binnenstad:

  • In de periode ‘wilskracht’ is de structuur van de Weerter binnenstad ontstaan met de hoofdstraten, drie stenige pleinen en een netwerk van poorten en stegen. Dit wordt in de visie aangegrepen om een netwerk van regenwateropvang in de straten te introduceren en een schaduwrijk wandelnetwerk door poorten en stegen te realiseren.
  • In de periode ‘welzijn’ had de singel een bijzondere betekenis als openbare ruimte en vond schaalvergroting van de bebouwing plaats. In de visie wordt de singel van Weert op een eigentijdse en groene manier weer teruggebracht inclusief een verbinding met het park rond kasteel Nijenborgh. De singel vervult daarnaast een sleutelrol in het opvangen en vasthouden van regenwater.
  • De periode ‘welvaart’ kenmerkte zich door sterke verbetering van de bereikbaarheid van de stad en de bouw van een groot winkelcentrum met een uitgestrekt daklandschap. In de visie wordt het daklandschap van de Weerter binnenstad benut om groene daken, wateropvang, energieopwekking en verblijfsplekken te realiseren.

Lees meer van de visie in het rapport Weerbaar Weert (pdf, 5.3 MB).

Leerpunten uit het project

De geschiedenis van een plek biedt bruikbare aanknopingspunten om met klimaatadaptatie aan de slag te gaan. De visie is geïllustreerd met twee voorbeelduitwerkingen van delen van de binnenstad. De uitwerkingen dienen ter inspiratie en als discussiestuk om verbeteringen op diverse schaalniveaus in de binnenstad op gang te brengen. Er liggen volop kansen voor vervolgstappen, van het opstellen van een nieuwe singelvisie, het inspireren van bewoners tot een opmaat naar een omgevingsvisie.

Contactpersoon

Jip Pijs
Personal Architecture
jip@personal-architecture.nl
06 - 30 41 63 25


Projectsoort
Adaptatieplan/strategie
Deelnemer
Gemeente Weert, Personal Architecture, NOHNIK architecture and landscapes & architectuurhistoricus Lara Voerman
Schaal
Gemeente
Thema
Droogte, Hitte, Overstroming