Klimaatadaptatiestrategie Zuid-Holland: op naar een weerkrachtige provincie


Met Weerkrachtig Zuid-Holland heeft de provincie in 2018 een klimaatadaptatiestrategie gepresenteerd. De strategie toont de effecten van klimaatverandering op de provinciale taken en verantwoordelijkheden. Daarnaast beschrijft het document hoe de provincie met haar partners aan de slag wil om Zuid-Holland beter voor te bereiden op weersextremen en bodemdaling.

Zuid-Holland is ambitieus als het gaat om een groene, gezonde leefomgeving, goede bereikbaarheid en een dynamische economie. Ook als het klimaat verandert! De adaptatiestrategie is het resultaat van een uitgebreide verkenningsperiode, waarin de provincie samenwerkte met veel verschillende partijen zoals waterschappen, drinkwaterbedrijven en veiligheidsregio’s. Tijdens deze periode is de verbinding gezocht met andere grote ruimtelijke opgaven zoals energietransitie en woningbouw.

Hoe is de strategie tot stand gekomen?

In 2017 is een multidisciplinair programmateam opgesteld. Zij kregen de opdracht om het thema klimaatadaptatie te verkennen, in samenwerking met interne en externe partijen.

Kwetsbaarheden in beeld
Het programmateam klimaatadaptatie is begonnen met het uitvoeren van een stresstest per thema. De stresstesten hebben de kwetsbaarheden van de provincie voor klimaatverandering in beeld gebracht. Voor het uitvoeren van de verschillende stresstesten werden steeds de relevante partijen betrokken. Er zijn stresstesten uitgevoerd voor de bebouwde omgeving, de provinciale infrastructuur, de groene leefomgeving en het waardevol water. Voor de thema’s adaptieve economie en veerkracht bij weersextremen moeten de stresstesten nog worden opgestart.

Meekoppelkansen benoemen
Het team inventariseerde welke andere grote ruimtelijke ontwikkelingen de komende decennia in Zuid-Holland plaatsvinden. In de adaptatiestrategie zijn de volgende meekoppelkansen benoemd:

  • Energietransitie
  • Woningbouwopgave
  • Groen/blauw en natuurontwikkeling
  • Gebruik ondergrond (3D-ordening)
  • Landgebruik veenweides

Partners voor samenwerking en dialoog aan tafel
Parallel met het opstarten van de stresstesten, heeft de provincie gebouwd aan – deels nieuwe –  samenwerkingsstructuren rondom het thema klimaatadaptatie. Hierdoor staat het onderwerp klimaatadaptatie inmiddels geagendeerd bij verschillende overleggen, zoals het Convenant Klimaatadaptief Bouwen en de samenwerking met 82 woningbouwcoöperaties.

Provinciale rol en meerwaarde
Klimaatadaptatie is per definitie een gezamenlijke opgave voor overheden en private en maatschappelijke partijen. Het team heeft gekeken naar de mogelijkheden voor de provincie om meerwaarde te kunnen bieden in het proces van samenwerking, dialoog en concrete uitvoering van maatregelen.

Resultaat

Het resultaat is een Routekaart per thema. Voor elk thema is de huidige situatie omschreven: Waar staan we nu? Gevolgd door de knelpunten en kansen. Vervolgens zijn per thema 5 routes gedefinieerd: zelf realiseren, partijen en opgaven verbinden, kennis en innovatie stimuleren, effectief investeren en nieuwe beleidsvoornemens.

Elke ‘route’ bevat aanbevelingen voor (beleids-)activiteiten van de provincie. Deels sluiten deze aan op landelijk gemaakte afspraken, deels zijn het nieuwe ambities voor een klimaatadaptief Zuid-Holland. Daarin is ruimte voor keuzes op het gebied van ambitieniveau of thematische prioriteiten. De strategie is zo ingericht dat de nieuw verkozen Provinciale Staten straks eenvoudig op de hoogte kunnen zijn van de stand van zaken, en op basis van de routes de inzet van de provincie voor de nieuwe collegeperiode kunnen vaststellen. Op basis daarvan maakt de provincie een uitvoeringsagenda voor de komende collegeperiode.

Astrid de Wit: “Bij het Convenant Klimaatadaptief Bouwen dat de Provincie initieerde sloten zich binnen de kortste keren 40 partijen aan. Dat zijn bijvoorbeeld gemeenten, maar óók partijen uit de bouwsector en natuurorganisaties. Woningbouw is een belangrijke opgave in Zuid-Holland, vandaar dat veel partijen graag aan de slag willen met een toekomstbestendige manier van bouwen.”

Leerpunten

  • Het is belangrijk om je eigen rol als provincie goed te definiëren en vandaaruit de samenwerking met partners aan te gaan, anders kan er verwarring ontstaan.
  • Kennisuitwisseling blijft een issue, omdat zoveel partijen tegelijkertijd met het onderwerp bezig zijn. Het valt niet te voorkomen dat je soms naast elkaar aan hetzelfde werkt. Zie dat als een gegeven en als je erachter komt, zie het als een kans om samen te werken en niet als een bedreiging.
  • Bodemdaling kun je niet los zien van klimaatverandering, beide effecten versterken elkaar. Toch is het een uitdaging om bodemdaling goed in je adaptatiestrategie te verankeren.
  • Het uitvoeren van stresstesten blijkt een bruikbare eerste stap voor alle thema’s.

Contactpersoon

Astrid de Wit
Provincie Zuid-Holland
a.dewit@pzh.nl
070 - 44 16 868


Projectsoort
Adaptatieplan/strategie
Deelnemer
Provincie Zuid-Holland
Schaal
Provincie
Thema
Droogte, Hitte, Wateroverlast