Pilots financiële prikkels voor klimaatadaptatie

Om de klimaatambities van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie te halen, kunnen overheden ook particulieren stimuleren om maatregelen te nemen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) stelt daarom sinds 2019 geld beschikbaar voor overheden om te experimenteren met financiële prikkels voor particulieren. Lees hieronder welke drie pilots IenW in 2020 heeft geselecteerd. Wil je van deze pilots leren of wil je financiële prikkels verder helpen ontwikkelen? Sluit je dan via de link op deze pagina aan bij de Alliantie.

Welke pilots zijn geselecteerd?

Het ministerie van IenW heeft in april 2020 de volgende drie pilots geselecteerd:

  • Onttegeldiensten in combinatie met maximaal verhardingspercentage, stadsdeel Amsterdam-West
  • Waterland Adaptief Door Inwoners (WADI), gemeente Nissewaard
  • Financiële prikkels voor klimaatadaptatie werkregio Noord Veluwe, gemeente Harderwijk

Waarmee experimenteert Amsterdam-West?

Het stadsdeel Amsterdam-West wil met deze pilot grond van particulieren klimaatbestendiger maken. Eén van de maatregelen is de financiële prikkel ‘onttegeldienst’. Hiermee bied het stadsdeel bewoners en bedrijven aan om gratis hun (tuin)tegels te laten afvoeren. Daarnaast wil Amsterdam-West een maximaal verhardingspercentage vastleggen in het lokale bestemmingsplan. Dat is nieuw in Nederland. Het stadsdeel denkt ook na over de monitoring en toetsing van dit percentage en van vergelijkbare lokale regels.

Waarmee experimenteert Nissewaard?

Hoe stimuleer je woningeigenaren om klimaatadaptieve maatregelen te nemen? Welke prikkel en communicatieboodschap heeft het meeste effect? Om daarachter te komen test de gemeente Nissewaard twee verschillende communicatieboodschappen. Dat doet ze in twee wijken uit de jaren zeventig.

Waarmee experimenteert de werkregio Noord-Veluwe?

De werkregio Noord-Veluwe onderzoekt in deze pilot hoe je particulieren op regionaal niveau kunt stimuleren om maatregelen te nemen. Ze zoekt daarbij naar de optimale combinatie van communiceren, faciliteren, financieren en uiteindelijk ook wet- en regelgeving. De gemeente Harderwijk doet ook onderzoek naar differentiatie van de rioolheffing.

Welke pilots zijn er in 2019 gestart ?

In 2019 zijn er vier pilots begonnen:

  • Lagere rioolheffing

De gemeente Son en Breugel verlaagt de rioolheffing voor bewoners en bedrijven die hun woning, gebouw, tuin of terrein klimaatbestendig inrichten. De gemeente Dordrecht richt zich op klimaatbestendigheid van bedrijventerreinen.

  • Klimaatadaptatie in de stad

Rotterdam en het Hoogheemraadschap Delfland verkennen de mogelijkheden om institutionele bedrijven actief te betrekken bij klimaatadaptatie. Wat kunnen bijvoorbeeld beleggers en verzekeraars doen bij nieuwbouw en renovatie?

  • Tijdelijk water vasthouden

De gemeente Rucphen geeft bewoners subsidie als ze de tuin vergroenen en regenwater afkoppelen van het riool. Ze maken hierbij gebruik van de website Share my city, waarmee de inwoners kunnen zien hoe je water het beste tijdelijk kunt vasthouden. Rucphen meet ook het effect van deze subsidie en communicatie.

Ook voor 2019 zijn al onderzoeken en studies gedaan naar mogelijke financiële prikkels, zoals het impactproject ‘Hemelwater belasten of belonen’, de inventarisatie 'Financiële prikkels voor klimaatadaptatie (pdf, 3.1 MB)' en de ‘Haalbaarheidsstudie pilots voor financiële prikkels (pdf, 2.8 MB)’.

Wil je zelf klimaatadaptatie stimuleren?

Ben je een beleidsmedewerker van een gemeente, provincie of waterschap? En wil je zelf particulieren stimuleren met financiële prikkels? Dan kan de Gedragstool klimaatadaptatie je daarbij helpen. Deze tool geeft je praktische tips over hoe je het gedrag van burgers en bedrijven kunt beïnvloeden, onder andere met financiële prikkels. Ook leert de tool je hoe je kunt meten of het gelukt is om gedrag te beïnvloeden.

Wil je je aansluiten bij de Alliantie?

Wil je financiële prikkels verder helpen ontwikkelen of wil je leren van de experimenten die ermee gedaan worden? Dan kun je je aansluiten bij de ‘Alliantie financiële prikkels voor klimaatadaptatie’. Je kunt je hiervoor aanmelden via het contactformulier. De eerstvolgende bijeenkomst is op 12 mei 2020. In verband met het coronavirus zal dat een video-bijeenkomst zijn.

Wat doet de Alliantie?

IenW heeft deze Alliantie in 2019 opgericht, zodat gemeenten, waterschappen en provincies kunnen leren van de pilots waarin geëxperimenteerd wordt met financiële prikkels. In de Alliantie wordt ook onderzoek gedaan. Er zijn drie thema’s:

  • Effectiviteit van de prikkel door middel van gedragsonderzoek
  • Toetsen en monitoren van percelen/wijken
  • Beslismodel

Natuurlijk nemen alle geselecteerde pilots deel aan de Alliantie. Presentaties over de pilots en meer informatie over de bijeenkomsten van de Alliantie vind je in de groene tekstblokken op deze pagina.